Przekwalifikowanie umowy CDD w CDI

Praca | jeden komentarz

Prawo francuskie ściśle określa stosowanie umowy o pracę na czas określony (CDD) aby zapobiegać nadużyciom polegającym na unikaniu zatrudnienia na czas nieokreślony.

Jaki by nie był powód zatrudnienia na umowę CDD (Contrat à durée déterminée) nie może ona zaspokajać ciągłego i trwałego zapotrzebowania firmy na personel bo do tego służy umowa CDI (Contrat à durée indéterminée). Czyli umowa CDD nie ma prawa spełniać roli umowy CDI lecz służyć ma do zaspokajania tymczasowych i okazjonalnych potrzeb pracodawcy.

Przekwalifikowanie umowy CDD w CDI jest bardzo częstym przedmiotem orzekania sądów pracy. Pracownik wygrywa sprawę, gdy okaże się, że pracodawca nadużywa umowy CDD lub jego uzasadnienie jest nieprecyzyjne a nawet gdy niemożliwym jest sprawdzenie podstawowych punktów umowy. Orzeczeniu sądu o przekwalifikowaniu towarzyszy przyznanie znacznego odszkodowania.

Artykuł L 1243-11 kodeksu pracy przewiduje możliwość przekwalifikowania umowy CDD w umowę CDI (Contrat à durée indéterminée) jeśli przekracza on dopuszczalny okres18 miesięcy.

Przekwalifikowanie można też uzyskać polubownie występując o nie w firmie ale rzadko zdarza się by taka prośba została potraktowana pozytywnie. Pracodawca, który bez skrupułów nadużywa umowy CDD rzadko skłania się dobrowolnie do przekwalifikowania CDD w CDI. W razie odmowy pozostaje droga sądowa, ze sporymi szansami powodzenia.

Jeśli pracownik kontynuuje pracę po zakończeniu jego umowy CDD, stosunek pracy kontynuowany w taki sposób uważa się za umowę CDI.

W przypadku przekwalifikowania CDD w CDI staż pracy z tytułu wszystkich dotychczasowych umów CDD powinien zostać uznany a okres próbny w nowej umowie CDI nie ma racji bytu.

Podobnie okres próbny nie ma racji bytu w przypadku każdego kolejnego kontraktu CDD na tym samym stanowisku pracy. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy okres trwania CDD jest krótszy niż okres próbny CDI następujący bezpośrednio po CDD, wtedy okres CDD powinien zostać odjęty od czasu przewidzianego na okres próbny umowy CDI (Art. L. 1243-11).

Pracownik zatrudniony na umowę CDD może rozwiązać ją przed upływem terminu jeśli powodem tego rozwiązania jest propozycja umowy CDI że strony innego pracodawcy. Wtedy okres wymówienia wynosi jeden dzień za każdy przepracowany pełen tydzień, łącznie z okresem poprzednio wznawianych umów ale nie może on przekraczać dwóch tygodni. W przypadku rozwiązania umowy przez pracownika, traci on prawo do indemnizacji zwanej „prime de précrité”.

Dopuszczalny okres trwania umowy CDD

Umowa CDD i całkowity okres poszczególnych kontraktów CDD następujących po sobie nie powinna przekraczać 18 miesięcy (Art. L. 1242-8).

Okres ten jest zredukowany do 9 miesięcy (Art. L. 1242-8) jeżeli przedmiotem umowy CDD jest :

  • Zastępstwo w oczekiwaniu na powrót do pracy pracownika zatrudnionego na tym stanowisku na umowę CDI.
  • Wykonanie pilnych prac podyktowanych koniecznością zastosowania norm bezpieczeństwa

Maksymalny okres trwania kontraktu lub kilku kontraktów CDD wynosi 24 miesięcy gdy (Art. L. 1242-8) :

  • Umowa jest realizowana zagranicą
  • Umowa jest zawarta z powodu odejścia pracownika, którego stanowisko pracy ma być zlikwidowane.
  • Umowa jest zawarta wskutek nadzwyczajnego nadmiaru pracy spowodowanego wyjątkowo dużym zamówieniem, dla którego sprostania firma zmuszona jest zatrudnić tymczasowo dodatkowy personel (CDD pour accroissement temporaire d’activité). W takim przypadku umowa CDD nie może być krótsza niż 6 miesięcy.

Prawo dopuszcza kilkakrotne zatrudnienie z umową CDD ale rozróżnia dwie różne sytuacje : umowy wznawiane (renouvellement) i umowy sukcesywne (succession).

Umowy wznawiane

Wznowienie umowy jest równoznaczne z jej przedłużeniem czyli dotyczy sytuacji gdy następna umowa stanowi dalszy ciąg umowy ją poprzedzającej i dotyczy tej samej funkcji z tymi samymi obowiązkami różniąc się jedynie datą rozpoczęcia i zakończenia.

Kontrakt CDD może być wznowiony tylko dwa razy jeśli okres trwania umowy jest określony konkretną datą. Wszystkie umowy nie mogą wtedy przekraczać łącznie 18 miesięcy (Art. L. 1243-13 i Art. L. 1242-8).

Wznowienie kontraktu CDD jest możliwe tylko w dwóch przypadkach :

  • Wznowienie kontraktu i warunki tego wznowienia jest przewidziane w początkowej lub poprzedniej umowie. Klauzula taka nie jest jednak niezbędna aby wznowić umowę, tym bardziej aby uzyskać przekwalifikowanie jej w umowę CDI.
  • Kolejna umowa przybiera formę aneksu do poprzedniej (avenant au contrat) ( L. 1243-13), który powinien zostać podpisany przed datą upływu pierwszej lub poprzedniej umowy. Jeżeli pracodawca nie zadba o podpisanie umowy przed upływem tej daty, umowa CDD staje się automatycznie umową CDI z zachowaniem stażu pracy nabytego przez wszystkie umowy CDD poprzedzające takie przekwalifikowanie.

Innymi słowy, umowa CDD, która nie przewiduje wznowienia ani jego warunków nie może być wznowiona inaczej jak w formie „avenant au contrat” podpisanego przed upływem poprzedniej umowy. W przeciwnym razie umowa CDD staje się automatycznie umową CDI jeżeli stosunek pracy jest kontynuowany.

Wznowienie umowy CDD możliwe jest również bez precyzowania konkretnej daty jej zakończenia ale tylko w następujących przypadkach :

  • Umowa jest podpisana na zastępstwo nieobecnego pracownika
  • Umowa jest podpisana na zastępstwo nieobecnego pracownika, który został zawieszony w swych czynnościach
  • Umowa jest podpisana na zastępstwo i w oczekiwaniu na powrót do pracy pracownika zatrudnionego na to samo stanowisko na umowę CDI.
  • Umowa zawarta jest do pracy sezonowej
  • Umowa jest podpisana na zastępstwo szefa firmy lub osoby uprawiającej wolny zawód
  • Umowa jest podpisana na zastępstwo rolnika posiadającego swoje gospodarstwo rolne albo szefa firmy rolniczej

We wszystkich tych przypadkach początkowa umowa CDD powinna przewidywać i precyzować minimalny okres (a nie maksymalny) jej trwania. Okres ten może być zdefiniowany datą powrotu zastępowanej osoby lub realizacją zadania dla którego umowa została zawarta.

Pracownik, który od ponad 18 miesięcy ma przedłużane umowy CDD i pracuje bez przerwy lub prawie bez przerwy, ma ogromną szanse na ich przekwalifikowanie w kontrakt CDI.

Umowy sukcesywne

O umowach sukcesywnych mówi się wtedy, gdy ten sam pracownik zatrudniany jest wielokrotnie, za każdym razem z osobną umową CDD podającą inną przyczynę zatrudnienia, której przedmiotem jest inne stanowisko pracy (inne obowiązki pracy).

W przypadku sukcesywnych kontraktów CDD dla tej samej funkcji, zarówno w przypadku zwykłych kontraktów jak i misji Intérim, obowiązuje okres karencji czyli minimalny okres, jaki powinien dzielić jeden kontrakt od drugiego, bez względu na to czy na dane stanowisko zatrudniony jest ten sam czy też rożni pracownicy. O tym czy funkcja jest ta sama czy nie decydują powierzone obowiązki a nie jej nazwa.

Okres karencji obowiązuje zarówno dla kontraktów CDD pracowników zatrudnionych przez firmę bezpośrednio jak i w przypadku, gdy bezpośrednie zatrudnienie zostaje w pewnym momencie zastąpione przez misje Intérim lub odwrotnie.

Istnieje jednak kilka wyjątków, gdzie okres karencji dla nowego kontraktu na te samą funkcję nie obowiązuje :

  • Umowa CDD zawarta została na dokonanie pilnych prac podyktowanych koniecznością spełnienia wymogów bezpieczeństwa
  • Umowa CDD zawarta jest do pracy sezonowej
  • Umowa CDD zawarta jest z firmą należącą do branży praktykującej „CDD d’usage constant”, tzn. dotyczy pracy, dla której zatrudnianie z umową CDD jest powszechnie przyjęte ze względu na tymczasowy charakter działalności firmy (a nie tymczasowy charakter funkcji zatrudnionego pracownika). Listę tych branży można znaleźć w Internecie. Przykładem jest praca w ośrodkach wakacyjnych (centres de loisirs et centres de vacances), przy rozrywkach plenerowych, w domenie spektakli i kinematografii, w leśnictwie, przy zatrudnieniu za pośrednictwem firm (prestataires de services à la personne) do pracy na rzecz osób prywatnych (services à la personne) do opieki nad dziećmi, nad osobami chorymi, niepełnosprawnymi, seniorami, utrzymaniem ogrodu, mieszkania, domu, itp. W sektorze hoteli, barów, kawiarni i restauracji pracodawca musi być w stanie udowodnić, że sukcesywność kontraktów CDD jest uzasadniona bardzo konkretnym powodem i stanowisko pracy ma charakter rzeczywiście tymczasowy.
  • Umowa CDD należy do kategorii „Contrat aidé” czyli została podpisana w ramach państwowej polityki zwalczającej bezrobocie. Przykładem jest CDD senior, CDD kwalifikacyjny (Contrat de qualification), „Contrat de mission-formation qualification”, itd.
  • Umowa CDD podpisana na zastępstwo szefa firmy, osoby uprawiającej wolny zawód lub jego współmałżonka partycypującego w działalności albo na zastępstwo wspólnika nie będącego pracownikiem firmy.
  • Umowa CDD podpisana na zastępstwo rolnika posiadającego swoje gospodarstwo rolne albo szefa firmy rolniczej, jego współmałżonka, pomocy rodzinnej lub wspólnika albo jego małżonki.
  • Umowa CDD jest zastępstwem nieobecnego pracownika albo pracownika, którego kontrakt został zawieszony.
  • W przypadku gdy pracownik rozwiąże swą umowę CDD zanim dobiegnie ona końca.
  • W przypadku gdy pracownik odmówi wznowienia (przedłużenia) umowy CDD. Odmowa taka dotyczy jedynie początkowego kontraktu.

Pracownik, który jest regularnie zatrudniany na umowy CDD może wystąpić o sądowne przekwalifikowanie swych kontraktów w umowę CDI.

Długość okresu karencji

Aby pracodawca mógł zatrudnić wielokrotnie tego samego lub różnych pracowników na to samo stanowisko pracy musi przestrzegać okresu karencji, który wynosi :

  • Połowę okresu trwania umowy CDD, jeśli sukcesywne CDD nie przekraczają 14 dni
  • 1/3 czasu trwania CDD w przypadku sukcesywnych CDD przekraczających 14 dni

Długość trwania umowy liczy się w dniach kalendarzowych (wszystkie dni tygodnia, łącznie z sobotami, niedzielami i dniami świątecznymi) natomiast okres karencji liczony jest w dniach pracujących (dniach tygodnia, kiedy firma pracuje a nie dniach kiedy jest otwarty oddział, w którym pracuje zatrudniony na CDD pracownik).

Na przykład w przypadku, gdy ostatnia umowa CDD trwała jeden miesiąc (30 dni), następna może zacząć się po 10 dniach karencji liczonej od daty zakończenia się poprzedniej umowy.

W przeciwnym razie, jeśli pracownik wystąpi do sądu, może uzyskać przekwalifikowanie swej umowy CDD w CDI lub odszkodowanie w wysokości jednego miesiąca pensji.

Niekiedy obliczenie okresu karencji może być skomplikowane. Weźmy przykład gdy umowa CDD zaczęła się w poniedziałek 3 czerwca i skończyła w piątek 9 sierpnia. Trwała ona 68 dni kalendarzowych. Okres karencji wynosi 68 : 3 = 22,67 dni, które należy zaokrąglić do 23 dni.

Jeżeli firma pracuje 5 dni w tygodniu, okres karencji wynosi : 23 : 5 = 4,6 tygodni czyli 4 tygodnie i 3 dni. Biorąc jednak pod uwagę, że 15 sierpnia jest dniem świątecznym wolnym od pracy, należy go dorzucić co wydłuża okres karencji do 4 tygodni i 4 dni czyli skończy się on 12 września a następna umowa może być podpisana dopiero począwszy od 13 września.

Jeżeli firma pracuje 6 dni w tygodniu, okres karencji wynosi : 23 : 6 = 3,8 tygodni czyli 3 tygodnie i 6 dni. Uwzględniając wolny dzień 15 sierpnia karencja wynosi 4 tygodnie czyli twa do 7 września włącznie.

Wynika z tego, że jeśli dzień świąteczny wypadnie w okresie karencji, wszystko zależy od tego czy firma pracuje tego dnia czy nie. Jeśli nie pracuje, okres karencji jest przedłużony o dzień świąteczny ale jeśli w ten dzień świąteczny firma pracuje, dzień świąteczny traktowany jest jak każdy inny dzień pracy.

Okres karencji można obliczyć za pomocą symulatora internetowego.

Co decyduje o przekwalifikowaniu ?

Podstawowym kryterium służącym sędziom do oceny zasadności zatrudnienia z umową CDD i ewentualnego przekwalifikowania jej w umowę CDI jest ustalenie czy dotychczasowe zatrudnienie pracownika zaspokaja w trwały sposób normalne i ciągłe zapotrzebowanie firmy na personel odpowiadający charakterowi pracy zatrudnianego na umowę CDD pracownika (Art. L. 1251-5 kodeksu pracy).

W ocenie zasadności zatrudnienia na kontrakt CDD dla sędziów mniej liczy się ich ilość czy całkowity okres zatrudniania z sukcesywnymi umowami. Przywiązują oni przede wszystkim wagę do ich sukcesywności zbliżonej w czasie z jednoczesnym podobieństwem wykonywanej pracy i wynagrodzenia.

Toteż jeśli pracownik jest zatrudniany od czasu do czasu, z przerwami miedzy poszczególnymi umowami CDD wynoszącymi kilka miesięcy, to nawet jeśli ta sytuacja trwa kilka lat, nie świadczy ona o ciągłym zapotrzebowaniu firmy na pracę wykonywaną przez tego pracownika.

Natomiast gdy pracownik pracuje od dłuższego czasu prawie non stop wykonując tę samą pracę i zdarzy mu się raz czy dwa przerwa kilku tygodni, ma spore szanse na uzyskanie przekwalifikowania.

O przekwalifikowaniu nie decyduje więc fakt, że umowy były wznawiane czy też stanowiły one osobne kontrakty odseparowane w czasie, ważne jest by były zbliżone w czasie. Natomiast przerwy miedzy nimi sięgające kilku miesięcy nie pozwalają na stwierdzenie ciągłego zapotrzebowania firmy na daną pracę, niezbędnego do uzyskania przekwalifikowania.

Przekwalifikowanie jest możliwe również wtedy, gdy w kolejnych umowach podana jest za każdym razem inna funkcja nie odpowiadająca jednak funkcji rzeczywiście zajmowanej.

 





Przydał Ci się ten artykuł?


by otrzymywać następne.




Jeden komentarz do Przekwalifikowanie umowy CDD w CDI

  • MadameBonheur  pisze:

    Prowadzi Pani fantastycznego bloga. Znalazłam tu już wiele przydatnych i dobrze przedstawionych informacji.

Napisz komentarz

....