CDD : premia na zakończenie umowy

Praca | 6 komentarzy

Na zakończenie umowy CDD pracownik ma prawo do premii zwanej powszechnie „prime de précarité” wynoszącej 10% wynagrodzenia brutto za cały okres trwania umowy (Art. L. 1243-8 kodeksu pracy).

W kodeksie pracy nazwa tej premii brzmi : „indemnité de fin de contrat”.

Wielu Polaków myli tę premię z odprawą, w rzeczywistości nie ma ona z odprawą nic wspólnego. „Prime de précarité” jest swego rodzaju zadośćuczynieniem za nietrwały charakter pracy umowy CDD (Contrat à durée determinée). Natomiast odprawa jest swego rodzaju odszkodowaniem za zwolnienie pracownika z pracy i naliczana jest w zależności od stażu pracy, począwszy od dwóch lat.

Jak obliczana jest „Prime de précarité” ?

„Prime de précarité” naliczana jest na bazie wszystkich pensji brutto, które wchodziły w skład wynagrodzenia otrzymywanego w trakcie trwania umowy. Do wynagrodzenia tego należą również premie i indemnizacje (indemnités), oprócz diet dotyczących jednorazowych wyjazdów zawodowych (déplacemnts professionnels ponctuels).

„Prime de précarité” dorzuca się do kwoty, która należy się pracownikowi z tytułu urlopu wypoczynkowego (indemnité de congé payé) za przepracowany okres umowy.

Jedynym wyjątkiem gdzie naliczanie „prime de précarité” jest dokonane inaczej jest wypadek przy pracy lub choroba zawodowa. W takim przypadku premia ta jest naliczana na bazie wszystkich pensji brutto, które wchodziły w skład wynagrodzenia otrzymywanego w trakcie trwania umowy powiększonych o pensje, jakie pracownik by otrzymał, gdyby pracował do końca umowy. Na przykład jeśli pracownik zarabia 1000€ miesięcznie na umowę CDD przewidzianą na okres 5 miesięcy ale wskutek wypadku przepracował jedynie dwa miesiące, jego „prime de précarité” powinna wynosić :

(5 x 1000) = 5000 x 10% = 500€

Osoby pracujące na umowę CDD w systemie CESU (Chèques emploi services) również mają prawo do tej premii ale nie otrzymują żadnej kwoty z tytułu urlopu na zakończenie umowy bo indemnité de congé payé jest im wypłacane w trakcie trwania umowy, w postaci 10% dodatku do każdej miesięcznej pensji brutto.

W niektórych branżach wysokość „prime de précarité” wynosić może więcej, jeśli umowa zbiorowa (convention collective) przewiduje wyższe oprocentowanie niż 10%, w innych branżach wynosi ona 6% ale tylko wtedy, gdy umowa zbiorowa przewiduje szkolenie pracowników zatrudnionych na umowę CDD.

Kiedy należy się „prime de précarité” ?

„Prime de précarité”, która powinna być wypłacona na zakończenie umowy, wraz z ostatnią pensją. Należy się ona gdy :

  • Umowa CDD dobiegła końca
  • Umowa została wznowiona (przedłużona), tzn. w przypadku kolejnej zawartej umowy CDD następującej od razu po umowie, która dobiegła końca.
  • Pracownik odmówi wznowienia umowy CDD w przypadku gdy umowa początkowa nie przewiduje wznowienia. Natomiast gdy umowa początkowa zawiera klauzule automatycznego wznowienia, odmowa wznowienia umowy przez pracownika pozbawia go prawa do „prime de précarité”
  • Pracodawca odmówił wznowienia umowy, pomimo, że umowa, która się kończy przewiduje automatyczne wznowienie.
  • Pracownik odmówi wznowienia umowy CDD ponad minimalny okres jej trwania przewidziany ze względu na brak daty definiującej jej zakończenie. Dotyczy to sytuacji gdy umowa CDD nie wskazuje konkretnej daty zakończenia bo data ta uzależniona jest ona od zaistnienia wydarzenia, które jest powodem zatrudnienia na kontrakt CDD (np. powrót do pracy zastępowanego pracownika)
  • Pracownik i pracodawca rozwiążą umowę CDD polubownie.
  • Pracodawca rozwiąże umowę bez winy pracownika (poważnego lub ciężkiego przewinienia) i bez zaistnienia siły wyższej (uzasadniającej niekiedy rozwiązanie umowy CDD).
  • Pracodawca rozwiąże umowę z powodu niezdolności pracownika do pracy podyktowanej względami zdrowotnymi, stwierdzonej przez lekarza.
  • Pracodawca rozwiąże umowę z młodym pracownikiem, zawartą poza okresem wakacyjnym lub na zakończenie jego studiów.
  • Umowa została zawarta w ramach dyspozycji „CDD Senior”. Dyspozycja ta dotyczy osób posiadających ponad 57 lat i będących zarejestrowanych ponad 3 miesiące w agencji zatrudnienia lub osób zatrudnionych w ramach CRP (convention de reclassement personnalisé). Dyspozycja ta nie dotyczy sektora rolniczego.
  • „Prime de précarité” należy się również wtedy, gdy umowa została rozwiązana polubownie i pracownik zrzekł się do niej prawa (wynika to z jurysprudencji)

Kiedy „Prime de précarité” nie obowiązuje ?

Pomimo że „Prime de précarité” została stworzona w celu zadośćuczynienia niepewnej sytuacji pracownika zatrudnionego na czas ograniczony, istnieją jednak sytuacje zwalniające pracodawcę z obowiązku wypłaty tej premii.

Do sytuacji takich należą miedzy innymi umowy podpisane w pewnych branżach gdzie zatrudnianie personelu na kontrakt tymczasowy podyktowane jest charakterem działalności firmy. Firmy w tych branżach zwolnione są z obowiązku wypłacalności „prime de précarité”. Kontrakty w tych branżach nazywa się CDD d’usage constant. Przepisy rozróżniają jednak zaspakajanie potrzeb personalnych tych firm we własnym zakresie od rekrutacji z udziałem firm Intérim, czerpiących z pośrednictwa pracy zyski. Dlatego „prime de précarité” obowiązuje w przypadku kontraktu podpisanego z firmą Intérim pomimo, że praca dotyczy branży gdzie „prime de précarité” nie obowiązuje .

„Prime de précarité” nie należy się w następujących przypadkach :

  • „CDD d’usage constant”. O tymczasowym zatrudnieniu decyduje w tym przypadku typ działalności firmy a nie funkcja zatrudnionego pracownika. Istnieje lista sporządzona przez dekret ułatwiająca zidentyfikowanie tego typu branż. Przykładem może być praca w ośrodkach wakacyjnych (centres de loisirs et centres de vacances), przy sondażach, w budownictwie gdy zatrudnienie dotyczy pracy zagranicą, przy rozrywkach plenerowych, w domenie spektakli i kinematografii, w leśnictwie, przy zatrudnieniu za pośrednictwem firm lub stowarzyszeń (prestataires de services à la personne) do pracy dostarczanej przez osoby prywatne (services à la personne) do opieki nad dziećmi, osobami chorymi, niepełnosprawnymi, seniorami, utrzymaniu ogrodu, mieszkania, domu, itp. Jeżeli do pracy typu CDD d’usage constant pracownik jest zatrudniony przez agencję Intérim, „prime de précarité” musi być wypłacona.
  • Umowa CDD przechodzi w umowę CDI (umowa na czas nieokreślony) z zachowaniem ciągłości w czasie miedzy tymi dwoma kontraktami. Jednak jeśli choć jeden dzień dzieli umowę CDD od umowy CDI, „prime de précarité” powinna zostać wypłacona.
  • Umowa CDD została przekwalifikowana w umowę CDI. Jednak gdy „prime de précarité” została wypłacona zanim nastąpiło przekwalifikowanie (najczęściej uzyskane drogą sądową), pracownik ma prawo ją zachować.
  • Pracownik odmówi zatrudnienia na kontrakt CDI dotyczący tego samego lub podobnego stanowiska, z identycznym lub wyższym wynagrodzeniem. Propozycja CDI powinna być pisemna i dostarczona pracownikowi przed datą upływu umowy CDD.
  • Pracownik dobrowolnie rozwiąże umowę CDD zanim dobiegnie ona końca, zwłaszcza gdy przyczyną rozwiązania jest umowa CDI zaproponowana przez innego pracodawcę.
  • Pracownik zostanie zwolniony z pracy z powodu poważnego przewinienia (faute grave) lub w przypadku siły wyższej (force majeure). Jeżeli przewinienie nastąpi w trakcie umowy wznowionej, pracodawca ma obowiązek zapłacić „prime de précarité” za poprzedni(e) kontrakt(y). Siła wyższa charakteryzuje się swym zewnętrznym i niekontrolowanym pochodzeniem, uniemożliwiającym kontynuowanie umowy o pracę. Może to być pożar firmy lub inny żywioł powodujący całkowitą destrukcję firmy bez możliwości kontynuowania działalności. Siłą wyższą jest również odebranie firmie zezwolenia, bez którego działalność przestaje być możliwa.
  • Rozwiązanie umowy podczas okresu próbnego, bez względu na to kto go dokona (pracownik czy pracodawca)
  • Umowa CDD dotyczy pracy sezonowej. W przypadku gdy do pracy sezonowej pracownik zatrudniony został przez agencję Intérim, „prime de précarité” jest obowiązkowa.
  • Umowa CDD dotyczy pracy przy winobraniu. Do tego typu pracy sezonowej pracownik nie może być zatrudniony przez agencję Intérim.
  • „Contrat extras” czyli umowa CDD dotyczy bardzo krótkiego zatrudnienia (kilka godzin lub dni) w hotelu lub restauracji/barze przy jakimś niecodziennym wydarzeniu (np. ślub). Tego typu kontrakt dotyczyć może wyłącznie branży hotelowej i restauracyjnej i nie może być wykorzystywany do pracy permanentnej ani pracy na częściowy etat. Kontrakt „extra” musi zostać sporządzony na piśmie i podpisany dla każdego wydarzenia z osobna.
  • „Contrat aidé” czyli kontrakt podpisany w ramach państwowej polityki zwalczającej bezrobocie. Tego typu kontrakty są zawsze umowami typu CDD, z wyjątkiem niektórych branż posiadających umowy zbiorowe przewidujące inne warunki zatrudnienia. Przykładem „contrat aidé” jest CDD senior, CUI (contrat unique d’insertion) lub CAE (contrat d’accompagnement dans l’emploi). Umowa CDD Senior jest jednak jedynym wyjątkiem w grupie „contrat aidés” gdzie obowiązuje „prime de précarité”. 
  • Umowa CDD dotyczy młodych ludzi kontynuujących naukę i zatrudnionych na okres wakacji (wyłącznie na okres wakacji). Jeżeli zatrudnienie ma miejsce za pośrednictwem agencji Intérim, „prime de précarité” staje się obowiązkowa.
  • Śmierć pracownika

Umowy wznawiane i umowy sukcesywne

Jeżeli kilka kontraktów CDD następuje po sobie w sposób nieprzerwany, czyli są one przedłużane, określa się je jako kontrakty wznawiane (contrats renouvelés).

Normalnie kontrakt wznowiony powinien spełniać trzy warunki :

  1. Wznowienie (renouvellement) jest przewidziane w poprzedniej lub początkowej umowie
  2. Wznowiona umowa przyjmuje formę „avenant au contrat” (aneks do poprzedniej lub początkowej umowy) co nie zawsze jest przestrzegane przez pracodawców.
  3. Postanowienia „avenant au contrat” lub nowej umowy CDD są identyczne do postanowień umowy poprzedniej (początkowej), oprócz daty rozpoczęcia i zakończenia.

W przypadku kontraktów wznawianych (przedłużanych) „prime de précarité” jest wypłacana na zakończenie ostatniego z nich, za całkowity okres wszystkich poprzedzających kontraktów łącznie z ostatnim.

Gdy warunki te nie są spełnione, mówi się o kontraktach sukcesywnych.

W przypadku kontraktów sukcesywnych, gdzie nie ma ciągłości w czasie, tzn. gdy istniały miedzy nimi krótsze lub dłuższe przerwy, „Prime de précarité” powinna być wypłacona na zakończenie każdej umowy CDD z osobna.

W przypadku gdy kilka kontraktów sukcesywnie następujących po sobie zakończy się zatrudnieniem z umową CDI, „prime de précarité” należy się za każdy z nich oprócz ostatniego, jeśli CDI następuje bezpośrednio po ostatnim CDD. Jeśli miedzy ostatnim CDD i CDI jest choć jeden dzień przerwy, za ostatni kontrakt CDD również powinna zostać wypłacona „prime de précarité”.

Odmowa pracodawcy

Gdy pracodawca odmówi wypłacenia należącej się „prime de précarité”, należy wysłać mu list polecony z potwierdzeniem odbioru domagający się wywiązania się ze swej obligacji prawnej.

Jeśli mimo to pracodawca premii nie wypłaci, pozostaje wszczęcie postepowania w sądzie pracy (Trybunal de Prud’hommes).





Przydał Ci się ten artykuł?


by otrzymywać następne.




6 komentarzy do CDD : premia na zakończenie umowy

  • Bozena O  pisze:

    Witam
    Mam pytanie czy taka premia nalezy sie rowniez w przypadku zakonczenia kontraktu.Maz pracuje w firmie budowlanej ale jest zatrudniony przez francuska agencje pracy.

    • Bożena  pisze:

      Premia ta jest wypłacana tylko i wyłącznie na zakończenie umowy o pracę, nigdy w trakcie.

      • Jolanta  pisze:

        Mam przyznana chorobe zawodowa oraz inwalidztwo.Po 2 latach przebywania na zwolnieniu wrocilam do pracy.Lekarz medycyny pracy nie zaznaczyl mi na FICH D’APTITUDE MEDICALE ze mam chorobe zawodowa.Mam rowniez PSOP jednak kiedy zglosilam i dostarczylam papiery o mojej chorobie zawodowej dyrektorka stwierdzila ze ona nie moze wierzyc mi na slowo gdyz lekarz medycyny pracy zaznaczyl mi Apte.Zaraz po wizycie u lekarza zauwazylam blad w wypisie i zglosilam to aby poprawic ten wypis.Niestety lekarz stwierdzila ze musze wziasc jeszcze jedna wizyte lekarska przez zaklad pracy.Zaklad pracy stwierdzil ze nie moze mi dac drugiej wizyty.Mam uszkodzony nerw prawej reki.Nastapilo to podczas operacji ciesni nadgarstka.Lewa reka rowniez byla operowana 2 razy.Razem 4 operacje.Moja prawa reka jest tak slaba ze mam problemy z ukrojeniem sobie chleba.Pracuje jako ASH w domu starcow i po powrocie ze zwolnienia otrzymalam wiecej obowiazkow niz poprzednio.Wzwiazku z tym mam pytanie:co powinnam zrobic i jak zalatwic te sprawe?Moj jezyk francuski jest niegramatyczny wiec ten problem jest jeszcze wiekrzy.Bardzo prosze o jakies dodatkowe informacje
        Z powazaniem Jolanta

        • Bożena  pisze:

          Skoro przyznano Pani PSOP to znaczy że uznano jakiś procent niepełnosprawności.

          Czy posiada Pani dokument stwierdzający ubytek na zdrowiu ?

          Czy posiada Pani dokument stwierdzający chorobę zawodową ?

          Jakie dokumenty dostarczyła Pani lekarzowi medycyny pracy ?

          Czy lekarz ten wystawił jakiś dokument z rekomendacjami dotyczącymi warunków pracy w jakich nie może Pani pracować lub czynności których nie może Pani wykonywać ?

          Moim zdaniem, lekarz medycyny, który stwierdził, że jest Pani zdolna do pracy (apte) ale nie może wykonywać pewnego typu czynności, powinien sformułować na użytek pracodawcy zastrzeżenia (réserves) dotyczące warunków w jakich może Pani pracować i te, które są dla Pani niemożliwe. Tego typu oświadczenie nazywa się : „L’avis médical avec réserves ». Zastrzeżenia tego typu lekarz wpisuje w rubryce « réservés à l’Aptitude » albo w rubryce « Conclusions ».

          Jeżeli wystawił on dokument stwierdzający „Apte” bez jakichkolwiek zastrzeżeń, to znaczy że albo go Pani nie poinformowała że pewnych czynności w swojej pracy nie może wykonywać albo on tego nie zrozumiał. Być może mamy do czynienia z prozaicznym nieporozumieniem językowym, jeśli poziom Pani znajomości języka francuskiego pozostawia wiele do życzenia.

          Moim zdaniem powinna Pani wystąpić o nową wizytę u lekarza medycyny pracy, ma Pani prawo do takiej wizyty z własnej inicjatywy.

          Najlepiej jednak byłoby udać się najpierw do swojego lekarza rodzinnego, który, jak domyślam się, zna szczegóły Pani choroby i wie że ma ona charakter zawodowy.
          Proszę mu pokazać :

          1. Wystawioną przez lekarza pracy „Fiche d’aptitude médicale”
          2. Wszystkie inne dokumenty związane z Pani chorobą, (jeśli mu Pani wszystkich nie dostarczyła)
          3. Wszystkie dokumenty stwierdzające niepełnosprawność
          4. Dostarczyć mu adres i telefon centrum medycyny pracy, któremu Pani podlega

          Musi mu Pani wytłumaczyć, że nie może korzystać w pracy z chorej ręki a jednocześnie nie może się bez niej obejść ze względu na nawał pracy jakim została Pani obciążona.

          Proszę również poprosić go aby skontaktował się z lekarzem medycyny pracy i wyjaśnił dlaczego ten ostatni nie uwzględnił w dokumencie, który wystawił, że nie może Pani wykonywać dotychczasowej pracy w identycznych warunkach jak te z przed operacji.

          Najlepiej byłoby gdyby lekarz medycyny pracy stwierdził „Apte” z zastrzeżeniami”. Natomiast jeśli uzna on niepełnosprawność wpisując do „Fiche d’aptitude medicale” „Inapte”, otworzy pracodawcy możliwość zwolnienia Panią z pracy. Jeśli tak się stanie, proszę uważnie przeczytać wpis na blogu pod tytułem : « Zwolnienie z pracy pracownika po wypadku przy pracy », to co w nim napisałam dotyczy również choroby zawodowej.

          Proszę do mnie napisać za pośrednictwem funkcji « Kontakt ».

  • Misiek  pisze:

    Ż tego co zrozumiałem pracując na cda 6 mies i dostaje aneks do umowy na kolejne 6 mies i kokejny na 6 mies i czwarty z kokei na cdi to prime powinno byc wyplacone za dwie mowy cdd 6 mies co lacznie jest prime do wypłacenia za 12 miesięcy umowy cdd . I to kiedybpowinno być wypłacone konkretnie?

    • Bożena  pisze:

      Nie znam umowy typu CDA. Jeśli to błąd bo miał Pan na myśli umowę CDD to prosiłabym aby na przyszłość sprawdzać przed wysłaniem poprawność napisanego tekstu. Pewne błędy wprowadzają niepotrzebne nieporozumienia.

      W powyższym wpisie opisałam dokładnie kiedy należy się „Prime de précarité” a kiedy nie. Zachęcam do uważnej lektury bo podałam w nim wszystkie niezbędne informacje do oceny swojej sytuacji.

      Jeśli dobrze zrozumiałam, miał Pan dotąd 3 umowy CDD trwające 6 miesięcy każda i czwartą umowę CDI. Nie podał jednak czy były miedzy nimi przerwy czy nie, pisze jedynie o aneksach. Aneksy mogą dotyczyć bardzo wielu różnych spraw, niekoniecznie przedłużenia umowy.

      Jeżeli wszystkie dotychczasowe Pana umowy następowały po sobie w sposób nieprzerwany, tzn. miedzy poszczególnymi umowami nie było nawet jednego dnia przerwy a aneksy służyły do ich wznawiania czyli przedłużania, to należy uznać że były to umowy WZNAWIANE. Propozycja umowy CDI na zakończenie umowy lub umów wznawianych sprawia że premia nie należy się.

      Jeśli jednak choć jeden dzień przerwy dzieli umowę CDD od umowy CDI, „prime de précarité” powinna zostać wypłacona na zakończenie ostatniej umowy CDD za okres jej trwania i również za umowy poprzednie ale jedynie wtedy gdy nie było miedzy tymi poszczególnymi umowami żadnych przerw w czasie.

      Jeśli miedzy poszczególnymi umowami były przerwy w czasie (nawet jeden dzień) to należy uznać że umowy miały charakter sukcesywny. W przypadku umów sukcesywnych, „Prime de précarité” powinna być wypłacana na zakończenie każdej umowy CDD z osobna.
      W przypadku gdy kilka umów sukcesywnych kończy się zatrudnieniem na umowę CDI, „prime de précarité” należy się za każdą umowę oprócz ostatniej, pod warunkiem że zatrudnienie na CDI nastąpiło bezpośrednio, tzn. bez jednego dnia przerwy miedzy ostatnią umową CDD i umową CDI. Za poprzednie umowy sukcesywne premia powinna była być wypłacona na zakończenie każdej z nich. Jeśli nie została wypłacona wtedy gdy umowa się kończyła, to znaczy że pracodawca dokonał wykroczenia bo nie dopełnił obowiązku do którego prawo pracy go zobowiązuje.
      Nie podał Pan w swym pytaniu informacji o ewentualnych przerwach miedzy poszczególnymi umowami, nie mogę więc udzielić pełnej odpowiedzi dotyczącej Pana sytuacji.

Napisz komentarz

....